Een huisje in een rustig dorp net over de grens, de bakker die je al begroet bij naam, en wandelpaden waar je de drukte van Nederland langzaam van je af laat glijden. Voor steeds meer Nederlandse gepensioneerden is dat geen droom meer, maar werkelijkheid.
Wonen in Duitsland biedt rust, ruimte én voordeligere huizenprijzen. Maar hoe zit het met de financiële en praktische kant van het verhaal?
Kun je je Nederlandse pensioen gewoon blijven ontvangen? Moet je belasting betalen in Duitsland of Nederland — of beide? En hoe werkt het met je zorgverzekering als je eenmaal die verhuisdozen hebt uitgepakt?
In dit artikel nemen we je mee langs de belangrijkste aandachtspunten. Niet saai of juridisch, maar helder en overzichtelijk — zodat jij met een gerust hart kunt emigreren.
💶 Je pensioen komt gewoon mee, maar…
Laat het vooropstaan:
Ja, je mag je AOW en aanvullend pensioen gewoon ontvangen als je in Duitsland woont.
Je moet wel een paar dingen goed regelen. De Belastingdienst, SVB en zorginstanties kijken namelijk niet alleen naar waar je geld vandaan komt, maar ook waar je woont en verzekerd bent.
📍 Eerste vraag: waar moet je belasting betalen?
Of je belasting moet betalen in Nederland, in Duitsland of in beide landen, hangt af van het soort pensioen, je totale inkomen, en de belastingverdragen tussen Nederland en Duitsland.
1. AOW (Algemene Ouderdomswet)
- Wordt in Nederland belast, ook als je in Duitsland woont.
- Duitsland zal dit inkomen niet dubbel belasten vanwege het belastingverdrag.
2. Aanvullend pensioen (bedrijfspensioen, lijfrente e.d.)
- In de meeste gevallen belast Nederland dit pensioen, zolang je geen 15 jaar of langer in Duitsland woont.
- Na langdurige vestiging kan Duitsland heffingsrechten claimen op sommige pensioenonderdelen.
3. Overige inkomsten (zoals spaargeld, verhuur, beleggingen)
- Belastingheffing is afhankelijk van het soort inkomen en waar je fiscaal inwoner bent.
- Duitsland belast bijvoorbeeld je wereldinkomen als je daar officieel woont, maar vrijstelling of verrekening is vaak mogelijk.
📌 Belangrijk: het belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland voorkomt dubbele belasting, maar je moet dit wel goed aangeven in je belastingaangifte.
🏥 Zorgverzekering: je mag niet alles zelf kiezen
Verhuizen naar Duitsland betekent vaak dat je ook onder de Duitse zorgwetgeving valt. Maar dat hangt sterk af van de herkomst van je pensioen.
🧓 Je ontvangt alleen AOW (of klein aanvullend pensioen)
Dan kun je meestal aansluiten bij de Duitse Krankenkasse via het zogenaamde Verdragspolis-systeem (ook wel S1-formulier).
- Je blijft officieel verzekerd via Nederland (Zorginstituut Nederland/CZ-verdragspolis).
- Je betaalt een bijdrage aan het CAK (gebaseerd op je inkomen).
- Medische zorg krijg je van de Duitse Krankenkasse — je kiest dus een Duitse zorgverzekeraar.
💼 Je ontvangt een groter aanvullend pensioen of Duitse uitkering
In sommige gevallen ben je volledig verzekeringsplichtig in Duitsland en moet je je aansluiten bij de Duitse Krankenkasse zonder Nederlandse tussenkomst.
💡 Check altijd je persoonlijke situatie bij het CAK of een grensarbeidersspecialist, want de regels kunnen complex zijn bij samengestelde pensioenen.
📝 Belastingaangifte: niet vergeten
Ook als je officieel in Duitsland woont, moet je vaak nog:
- Belastingaangifte in Nederland doen (voor AOW, pensioenen, huurinkomsten, etc.)
- Aangifte in Duitsland doen (voor eventuele bijtelling, vermogen, etc.)
De belastingaangifte in Duitsland heet de Einkommensteuererklärung. Je hebt hiervoor vaak een Steuerberater (belastingadviseur) nodig.
🔍 Tip: Er bestaan speciale adviseurs die ervaring hebben met Nederlandse gepensioneerden in Duitsland. Die kunnen je helpen bij het invullen van de juiste formulieren en het voorkomen van dubbele heffingen.
🛡️ En hoe zit het met andere verzekeringen?
✅ Opstal- en inboedelverzekering
Regel je lokaal via een Duitse verzekeraar. Veel goedkoper dan in Nederland, maar let goed op de dekking en kleine lettertjes.
🚗 Autoverzekering
Je moet je auto in Duitsland herregistreren en een Duitse verzekering afsluiten. Woon je permanent in Duitsland? Dan mag je auto niet op Nederlands kenteken blijven rijden.
🧾 Aansprakelijkheidsverzekering
In Duitsland heet dit de Privathaftpflichtversicherung. Vrijwel iedereen heeft dit, en het kost vaak maar een paar euro per maand. Sterk aanbevolen.
🧭 Samengevat: wat moet je regelen bij emigratie naar Duitsland?
- Informeer de SVB over je verhuizing
- Check of je Nederlandse pensioen(en) worden belast in NL of DE
- Vraag je zorgverzekeringsstatus op via het CAK
- Sluit een Krankenkasse af als je daar recht op hebt
- Doe belastingaangifte in Nederland én Duitsland (indien van toepassing)
- Regel lokale verzekeringen voor woning, auto en aansprakelijkheid
✨ Wonen in Duitsland, pensioen in Nederland: goed te doen – als je het goed aanpakt
Een verhuizing naar Duitsland betekent niet dat je afscheid moet nemen van je Nederlandse pensioen of voorzieningen. Maar je moet wel goed snappen welke instanties verantwoordelijk zijn, en wat de gevolgen zijn voor je belastingaangifte en zorgverzekering.
Met een goede voorbereiding en de juiste hulp is dit prima te regelen. En dan rest alleen nog: genieten van je rustige Duitse dorp, met de zekerheid dat ook je financiële zaken over de grens goed geregeld zijn.
💬 Heb je een specifieke vraag over het kopen van een woning in het buitenland? De informatie op deze website is algemeen, maar jouw situatie is uniek. Stuur gerust een e-mail naar info@affidata.nl – ik help je graag verder!